Als je 18 wordt, ben je meerderjarig. Je bent dan volgens de wet volwassen. Je mag vanaf dat moment veel dingen zelf beslissen. Daar horen ook nieuwe verantwoordelijkheden bij.
Je ouders of verzorgers kunnen je nog steeds helpen, maar zij beslissen niet meer automatisch namens jou.
Meerderjarig zijn betekent dat je in principe zelf verantwoordelijk bent voor je keuzes en afspraken.
Vanaf je 18e mag je bijvoorbeeld:
Je bent ook verantwoordelijk voor de gevolgen van de afspraken die je maakt. Sluit je bijvoorbeeld een telefoonabonnement af, dan moet je de rekening betalen.
- zelf contracten afsluiten;
- zelf een huurcontract tekenen;
- zelf je geldzaken regelen;
- zelf beslissen over medische behandelingen;
- zelf bepalen wie jouw medische gegevens mag zien;
- zelf een opleiding kiezen;
- zelf bepalen waar je wilt wonen;
- stemmen bij verkiezingen;
- zelf toeslagen of een uitkering aanvragen als je daar recht op hebt.
Wat moet ik zelf regelen?
Vanaf je 18e moet je steeds meer zaken zelf regelen. Bijvoorbeeld:
- je zorgverzekering en zorgpremie;
- je geldzaken en administratie;
- je belastingzaken;
- je afspraken met school, werk en overheid;
- belangrijke brieven en berichten lezen en beantwoorden;
- je rekeningen op tijd betalen;
- je schulden en andere financiële verplichtingen regelen.
Je hoeft dit niet allemaal zonder hulp te doen. Je ouders, begeleider of iemand anders die je vertrouwt kan met je meekijken.
Je hoeft meerderjarigheid zelf nergens aan te vragen. Je wordt automatisch meerderjarig op je 18e verjaardag.
Voor de verschillende zaken kun je bij verschillende organisaties terecht:
- Gemeente: bijvoorbeeld voor je identiteitsbewijs en inschrijving.
- Belastingdienst: voor belastingen en toeslagen.
- DUO: voor studiefinanciering.
- Zorgverzekeraar: voor je zorgverzekering.
- School of werkgever: voor afspraken over je opleiding of werk.
Wil je dat iemand officieel namens jou iets regelt? Dan kun je in sommige situaties gebruikmaken van DigiD Machtigen.
- Denk na voordat je iets tekent. Een contract kan gevolgen hebben voor je geld en verplichtingen.
- Houd je administratie bij. Bewaar belangrijke brieven, contracten en betalingsgegevens.
- Bescherm je gegevens. Geef je DigiD, wachtwoorden en bankgegevens niet zomaar aan anderen.
- Vraag hulp als je iets niet begrijpt. Je hoeft belangrijke beslissingen niet alleen te nemen.
- Weet wat je rechten zijn. Meerderjarig zijn betekent niet dat je alles moet accepteren.
- Niet alles verandert op je 18e. Sommige regels hebben een andere leeftijdsgrens.
Goed om te weten: je ouders hebben in Nederland in principe nog een onderhoudsplicht tot je 21e. Meerderjarig betekent dus niet dat je ouders vanaf je 18e verjaardag nergens meer verantwoordelijk voor zijn.
Rayan wordt 18 en wil zelfstandig gaan wonen. Hij zoekt een kamer en krijgt een huurcontract. Zijn ouders helpen hem het contract te lezen. Rayan besluit zelf of hij het contract wil tekenen.
Als hij het contract ondertekent, is hij zelf verantwoordelijk voor de afspraken, zoals het op tijd betalen van de huur.