Als je 18 wordt, ben je meerderjarig en beslis je zelf over veel persoonlijke zaken. Je ouders kunnen je nog steeds helpen, maar zij mogen niet automatisch namens jou beslissingen nemen of informatie over jou opvragen.
Voor medische zaken geldt dit al vanaf je 16e.
Je hebt recht op privacy. Organisaties mogen jouw persoonlijke gegevens niet zomaar gebruiken of delen. Soms is jouw toestemming nodig. In andere situaties mogen of moeten organisaties gegevens gebruiken omdat de wet dat toestaat of verplicht.
Vanaf je 18e beslis je bijvoorbeeld zelf:
- wie informatie over jou mag krijgen;
- wie namens jou contact mag opnemen met een organisatie;
- welke informatie je met je ouders wilt delen;
- wie je mag helpen met je administratie;
- welke medische informatie je met anderen wilt delen.
Je ouders kunnen je natuurlijk blijven helpen. Jij bepaalt zelf hoeveel je met hen wilt delen.
Medische gegevens
Ben je 16 jaar of ouder? Dan beslis je zelf over je medische behandeling. Je ouders hebben dan niet automatisch recht op je medisch dossier. Op de website van de Rijksoverheid lees je meer over jongeren en het medisch dossier.
Wil je dat je ouders informatie krijgen of bij een gesprek aanwezig zijn? Dan kun je daar toestemming voor geven.
Je hebt ook zelf recht op inzage in je medisch dossier en kunt een kopie van je dossier vragen. Meer informatie hierover vind je bij de Rijksoverheid.
Je geeft toestemming meestal rechtstreeks aan de organisatie waarmee je te maken hebt.
- Zorgverlener: spreek af wie informatie over jouw zorg mag krijgen.
- School: bespreek wie informatie over jou mag ontvangen.
- Hulpverlening: geef aan wie bij gesprekken aanwezig mag zijn en welke informatie gedeeld mag worden.
- Overheid: gebruik bijvoorbeeld DigiD Machtigen als iemand bepaalde zaken namens jou moet regelen.
Bij medische gegevens is meestal jouw toestemming nodig voordat een zorgverlener deze met een andere zorgverlener deelt. Er zijn uitzonderingen waarbij gegevens zonder jouw toestemming mogen of moeten worden gedeeld. Lees hierover meer bij de Rijksoverheid.
- Je ouders hebben niet automatisch recht op jouw medische gegevens als je 16 jaar of ouder bent.
- Denk na voordat je toestemming geeft. Vraag wat er wordt gedeeld, met wie en waarom.
- Je kunt toestemming voor het delen van gegevens vaak weer intrekken als de verwerking op jouw toestemming is gebaseerd.
- Geef je DigiD nooit aan iemand anders. Als iemand iets namens jou moet regelen, gebruik dan een officiële machtiging.
- Privacy betekent niet dat je alles alleen hoeft te doen. Je kunt je ouders of iemand anders gewoon om hulp vragen.
- Niet iedere organisatie werkt op dezelfde manier. Vraag bij twijfel welke toestemming of machtiging nodig is.
Nora is 18 en heeft een afspraak met haar huisarts. Haar moeder wil graag weten wat er met Nora is besproken.
Nora vindt het prettig als haar moeder erbij is. Ze geeft daarom toestemming om haar moeder bij het gesprek te betrekken.
Nora had ook kunnen kiezen om het gesprek alleen te voeren. Haar moeder heeft niet automatisch recht op de medische informatie van Nora.