Als je 18 jaar bent, wil je misschien op jezelf wonen. Er zijn dan een paar dingen die je moet regelen. Hieronder lees je wat belangrijk is.
Verhuizen? Geef je nieuwe adres door
Ga je wonen in de gemeente Opsterland of verhuis je binnen Opsterland? Geef dan je nieuwe adres door aan de gemeente. Doe dit binnen 5 dagen nadat je bent verhuisd. Je schrijft je hier gratis in.
Verhuis je naar een andere gemeente? Geef dan je nieuwe adres door aan die gemeente.
Inschrijven voor een (huur)woning
Wil je op kamers of een huurwoning? Dan is het belangrijk om je op tijd in te schrijven. De wachttijd voor een woning kan lang zijn. Schrijf je daarom in zodra je 18 jaar bent.
Voor een sociale huurwoning in Friesland kun je je inschrijven via de link van FrieslandHuurt. Daarna kun je reageren op woningen van: WoonFriesland, Accolade, Elkien, Woonzorg Nederland en Wonen Noordwest Friesland.
Wil je op kamers omdat je gaat studeren? Dan kun je kijken op deze websites:
Regels sociale huurwoning
Voor het huren van een sociale huurwoning zijn er regels. De regels kunnen veranderen als je ouder bent dan 23, je gaat samenwonen of wanneer je een kind hebt. Kijk voor de nieuwste regels op:
Huurtoeslag
Ben je 18 jaar of ouder en huur je een woning met een eigen voordeur, keuken en toilet? Dan kun je misschien huurtoeslag krijgen. Dit is geld om je huur te betalen. Kijk op de site van de belastingdienst of je hier recht op hebt.
Inboedelverzekering
Vergeet niet een inboedelverzekering af te sluiten als je op jezelf woont! Zo zijn je spullen verzekerd bij brand of inbraak. Bijna alle verzekeraars bieden een inboedelverzekering aan voor een paar euro per maand.
Briefadres
Heb je geen vaste woonplek of woon je tijdelijk op een adres waarmee je je niet in kan schrijven in de gemeente? Je kunt dan in bijzondere situaties een briefadres aanvragen. Zo kun je toch post ontvangen en dingen regelen, zoals een uitkering of zorgverzekering. Een briefadres kun je hier doorgeven en aanvragen.
Beschermd wonen
Kun je (nog) niet alleen wonen door een beperking of ziekte? Dan kun je misschien beschermd wonen krijgen.
Wil je weten wat de beste oplossing is voor jou? Neem dan contact op met het gebiedsteam. Een medewerker kijkt dan samen met jou naar wat je nodig hebt.
Dakloos of thuisloos
Heb je geen vast woonadres of dreig je dakloos te worden. Meld je dan bij de Centrale Toegang. Je kunt ze bellen (058 233 8338) of je kunt het formulier invullen op de website: Centrale Toegang.
Vanaf 18 jaar regel je je eigen geldzaken. Je moet dan zelf je rekeningen betalen, zoals je zorgverzekering. Hieronder lees je tips om alles goed te regelen.
DigiD
Voor veel online regelzaken heb je vaak een DigiD nodig. Met een DigiD laat je zien wie je bent. Je gebruikt het bijvoorbeeld bij de overheid, school of dokter. Je DigiD vraag je aan via deze link.
Geldplan
Op de website wijzeringeldzaken lees je wat je moet regelen als je 18 wordt. Je kunt hier ook meteen dingen regelen!
Slim met geld omgaan
Kom je vaak geld te kort? Deze tips kunnen helpen:
Geld verdienen
Probeer of je (meer) geld kunt verdienen, zodat je meer te besteden hebt. Denk bijvoorbeeld aan extra uren werken.
Extra geld (toeslagen) aanvragen:
Wanneer je weinig geld verdient, kun je misschien extra geld krijgen. Dat noemen we toeslagen. Op berekenuwrecht.nl kun je zien of je recht hebt op toeslagen en waar je ze kunt aanvragen.
Zorgtoeslag
Zorgtoeslag vraag je aan als je 18 wordt. Dit is geld om je zorgverzekering te betalen. Je vraagt zorgtoeslag aan bij de belastingdienst.
Huurtoeslag
Huur je een woning met een eigen voordeur? Dan kun je misschien huurtoeslag krijgen. Dit hangt af van je inkomen en leeftijd. Meer informatie vind je op de website van de Belastingdienst.
Andere toeslagen
Heb je kinderen? Dan kun je misschien ook andere toeslagen krijgen. Bijvoorbeeld kinderbijslag of kindgebonden budget. Kijk hiervoor op de website van de Belastingdienst.
Studiefinanciering
Ga je studeren aan het mbo, hbo of wo? Dan heb je meestal recht op studiefinanciering. Dit vraag je aan bij DUO.
Op startstuderen.nl staat informatie over studeren en wat je daarvoor moet regelen.
Tegemoetkoming scholieren
Ben je ouder dan 18 en volg je een voltijdopleiding op vmbo, havo, vwo of vavo? Dan heb je misschien recht op een tegemoetkoming scholieren. Ook die vraag je aan bij DUO.
Individuele studietoeslag
Kun je door ziekte of berpeking geen bijbaan doen naast je studie? Misschien kun je extra geld krijgen van de gemeente. Dit heet de individuele studietoeslag. Meer informatie vind je op: gemeente Opsterland.
Vaste lasten
Elke maand heb je vaste kosten. Bijvoorbeeld je huur, je zorgverzekering of je telefoon. Het is belangrijk om te weten hoeveel geld je elke maand krijgt en hoeveel je uitgeeft. Maak een overzicht! Zo voorkom je schulden. De website van Nibud kan je helpen met een overzicht van je budget.
Sparen
Het is slim om geld te sparen. Zo heb je geld voor onverwachte kosten. Open hiervoor een spaarrekening. Dan heb je altijd geld als je het echt nodig hebt. Dit regel je via je eigen bank.
Kopen op afbetaling
Pas op met kopen op afbetaling. Dan betaal je iets in delen en ben je vaak duurder uit. Als je niet op tijd betaalt, komen er extra kosten bij. Dat kan snel oplopen.
Ook lenen kost geld. Je moet het geld terugbetalen met rente. Denk dus goed na voordat je iets koopt of leent.
Geldzorgen of vragen?
Maak je je zorgen over geldzaken of heb je vragen? Praat erover! Dat kan met familie, op school of iemand die je vertrouwt.
Vind je dit lastig of is er niemand in je omgeving? Dan kan de gemeente je helpen. Dat is gratis en je zit nergens aan vast. Neem contact op via gemeente Opsterland.
Bijstandsuitkering
Soms kun je niet naar school of kun je niet werken. Dan heb je misschien te weinig geld om rond te komen. De gemeente denkt met je mee. Samen kijken we naar wat er mogelijk is: terug naar school, aan het werk of misschien heb je recht op een uitkering. Neem contact op met het gebiedsteam via: contact gebiedsteam.
Belastingaangifte
Werk je en ben je 18 jaar? Dan kun je belastingaangifte doen. Vaak krijg je geld terug. De belastingaangifte doe je via de website van de Belastingdienst.
Vind je dit lastig? De bibliotheek kan dan helpen. Kijk hiervoor op de website van de bibliotheek.
Wil je weten of je recht hebt op regelingen?
Wil je weten of je recht hebt op hulp of regelingen? Kijk dan op de website Dat Geldt voor Mij. Daar kun je zien welke regelingen er voor jou zijn.
Wanneer hulp zoeken?
• Als je vaak piekert over geld;
• Als je niet weet hoe je je rekeningen moet betalen;
• Als je meer geld uitgeeft dan je krijgt.
Via de site van de gemeente Opsterland kun je een contactformulier invullen. Er wordt dan zo snel mogelijk contact met je opgenomen.
Als je 18 jaar bent, hoef je niet meer verplicht naar school. Je kunt gaan werken of werken en leren tegelijk. Op de landelijke Kwikstart-pagina vind je informatie over werk. Daar lees je ook wat je rechten en plichten zijn.
Maatschappelijke diensttijd
Wil jij ontdekken wat je leuk vindt en waar je goed in bent? Of wil je iets doen voor een ander en nieuwe mensen ontmoeten? Doe dan mee aan Maatschappelijke Diensttijd (MDT). Check dit filmpje voor meer informatie.
Klik hier voor projecten in Opsterland. Of kijk op de site van jongerenwerk CodeHans voor MDT bij jou in de buurt.
Tijdelijk geen inkomen?
Heb je tijdelijk geen inkomen en heb je weinig geld om van te leven? Dan kun je soms een bijstandsuitkering aanvragen. Dit regel je via het gebiedsteam. Je hebt dan een inkomen totdat je werkt of een opleiding volgt.
Dreig je je baan te verliezen of wil je een volgende stap maken?
Op Het Noorden werkt vind je informatie over ander werk. Je kunt daar ook een afspraak maken met een loopbaancoach. De loopbaancoach helpt je gratis. Samen kijken jullie welke baan bij je past.
Heb je een uitkering en zoek je werk?
heb je een uitkering, zoals: Wajong, Ziektewet, WW of bijstand en zoek je werk? Op de landelijke Kwikstart pagina vind je informatie over het zoeken naar werk met een uitkering. Je kunt ook tercht bij het gebiedsteam. Zij helpen je bij vragen over werk zoeken.
Studiebeurs
Ga je studeren? Dan kun je geld krijgen van de overheid. Dit heet een studiebeurs. Je vraagt dit aan via de website van DUO. Let op: ook hier heb je een DigiD nodig.
Volg je een BBL-opleiding (werken en leren)? Dan krijg je geen studiebeurs, maar salaris. Dat krijg je ook als je werkt.
OV-studentenkaart
Ben je 18 jaar of ouder. Dan kun je een OV-studentenkaart krijgen. Met deze kaart reis je gratis met de bus en trein naar school. Volg je een MBO-opleiding? Dan kun je de kaart soms al voor je 18e krijgen. Je vraagt de OV-studentenkaart aan via DUO.
Startwijzer
Loop je vast op school? Zoek dan hulp bij je mentor of een bij een schoolmaatschappelijk werker.
Je kunt ook contact opnemen met Startwijzer voor hulp om:
- je opleiding toch af te maken;
- schoolverzuim te voorkomen;
- de juiste opleiding te vinden
- over te stappen naar het MBO
Ben je tussen de 18 en 23 jaar en heb je nog geen diploma? Dan kan het Doorstroompunt jou helpen bij het zetten van de volgende stap. Dat kan zijn: terug naar school, een baan zoeken of iets anders dat bij jou past.
Beroepsopleidingen (MBO)
Rondom de gemeente Opsterland zijn er veel mbo-opleidingen. Op deze websites vind je mbo-opleidingen in Friesland:
Je kunt ook naar open dagen of meeloopdagen gaan, Zo kun je kijken of een opleiding bij je past.
Stages
Bij veel opleidingen moet je stage lopen. Op de website stagemarkt vind je stageplekken.
Hbo-opleidingen
Op Studiegids vind je informatie over de hogescholen en opleidingen in Friesland.
BBL- opleidingen
Wil je werken en leren tegelijk? Kies dan voor een beroepsbegeleidende leerweg (BBL). Op de website Leerwerkloket vind je informatie en advies. Ook vind je via deze link leerbanen bij goedgekeurde leerbedrijven.
Ik loop vast!
Gaat het niet goed op school? Misschien zit je niet lekker in je vel of twijfel je over je opleiding. Praat dan met je mentor of studieloopbaanbegeleider. Op veel scholen is er ook een schoolmaatschappelijkwerker waar je terecht kunt met vragen.
Is het probleem groter? Dan kun je terecht bij het gebiedsteam of de Praktijk Ondersteunende Huisarts (POH).
Studeren met een beperking
Ben je 15 jaar of ouder en volg je een opleiding? En kun je niet werken naast je studie, bijvoorbeeld door een ziekte of beperking? Dan kun je misschien extra geld krijgen van de gemeente. Kijk hier voor meer informatie.
Ouder dan 18?
Ben jij 18 jaar of ouder en wil je een diploma halen. Dan kun je naar het voortgezet algemeen volwassenenonderwijs (vavo). Daar kun je een havo-, vwo- of mbo-2 diploma halen.
Gebiedsteam
Heb je problemen en kom je er niet met je familie of vrienden uit? Het gebiedsteam is er voor jou als je vragen of hulp nodig hebt, bijvoorbeeld als:
- Je je niet goed voelt;
- Je angstig bent;
- Je moeilijkheden hebt thuis of op school of;
- Je hulp nodig hebt bij zelfstandig wonen.
Het gebiedsteam luistert naar je verhaal. Ze stellen vragen en geven tips en informatie. Samen kijken jullie wat jij zelf kunt doen en wie jou kan helpen. Is er meer hulp nodig? Dan helpt het gebiedsteams bij het vinden van professionele ondersteuning.
Hoe vraag je om hulp?
Op Gemeente Opsterland staat hoe je het gebiedsteam kan bereiken. Ook ben je welkom bij het gebiedsteam loket in Beetsterzwaag, Gorredijk of Ureterp.
Je kunt ook een afspraak met je huisarts of de praktijkondersteuner van je huisarts (POH) maken als je hulp of zorg nodig hebt.
Word je bijna 18 en krijg je jeugdhulp?
krijg je nu hulp? dan kan die hulp stoppen of veranderen als je 18 wordt. bijvoorbeeld hulp via de jeugdwet of wanneer je een PGB krijgt. Neem daarom 6 maanden voordat je 18 wordt, contact op met het gebiedsteam of je eigen hulpverlener.
GGZ-hulp vanaf 18 jaar
Vanaf 18 jaar valt GGZ-hulp onder je Zorgverzekering. Dit betekent dat je eigen risico moet betalen. Soms kun je geld terugkrijgen. Vraag dit na bij je hulpverlener of het gebiedsteam.
Kosten
De hulp van het Gebiedsteam en de huisarts is altijd gratis.
Andere vormen van hulp
Nu Niet Zwanger
Heb je vragen over zwanger zijn of worden, een kinderwens, anticonceptie of heb je andere vragen op het gebied van seks? Dan kun je contact opnemen met het gebiedsteam of de GGD Opsterland.
Praktijkondersteuner Huisarts (POH)
Je kunt bij de POH terecht bij vragen over somberheid, angst, rouwverwerking, verslaving, medicatiecontrole of begeleiding bij psychische problemen. Een afspraak maak je via de huisarts.
Onafhankelijke cliëntondersteuning
Na je aanmelding bij het gebiedsteam kan er een consulent langskomen om te praten over jouw situatie. Het is belangrijk dat je goed uitlegt wat er aan de hand is. Je mag iemand meenemen, zoals familie, buur of vriend.
Heb je niemand die kan helpen? Dan kun je gratis hulp krijgen van een onafhankelijke cliëntondersteuner. Je mag zelf kiezen welke organisatie je wilt. Meer informatie vind je op: Oco denkt mee
Mantelzorg
Zorg jij voor iemand die ziek is, een beperkig heeft of verslaafd is? Dan ben je mantelzorger. Vul het contactformulier in. Samen kijken we hoe wij jou kunnen helpen.
Donorregister
Als je 18 wordt, krijg je een brief van het Donorregister. Je kan kiezen of je na je overlijden wel of geen organen wil doneren. Zonder keuze, word je automatisch donor. Wil je hulp bij het maken van een keuze? Kijk op de site van het Donorregister.
113 Zelfmoordpreventie
Denk je aan zelfmoord? Of ken je iemand die aan zelfmoord denkt? Praat erover! je kunt bellen of chatten met 113 zelfmoordpreventie.113 is dag en nacht anoniem bereikbaar.
Roken, drank en drugs
Drank, sigaretten, vapes en drugs zijn slecht voor je gezondheid en kunnen verslavend zijn. Wil je meer weten of stoppen? Zoek dan hulp, bijvoorbeeld bij je huisarts of kijk op de website van VNN. Hier vind je info over drank, drugs, roken, gokken, gamen en vapen en hoe je hulp kunt krijgen.
Meer informatie:
• Roken en vapen? Kijk op rokeninfo.nl;
• Alcohol? Kijk op alcoholinfo.nl;
• Drugs? Kijk op drugsinfo.nl
Zorgverzekering
Vanaf je 18e ben je verplicht een zorgverzekering te hebben. Deze verzekering betaalt de kosten wanneer je ziek bent of naar de dokter moet.
- Je betaalt elke maand geld voor deze verzekering. Dit heet premie.
- Je kunt zorgtoeslag krijgen van de overheid. Dit is geld om je te helpen de premie te betalen.
- Je hebt ook een eigen risico. Dit is minimaal €385. Dat betaal je als je bijvoorbeeld naar het ziekenhuis moet of medicijnen krijgt.
- De huisarts is altijd gratis.
Een zorgverzekering bestaat uit een basisverzekering en aanvullende verzekeringen. De basisverzekering is verplicht. De aanvullende verzekeringen zijn niet verplicht. Aanvullende verzekeringen zijn er bijvoorbeeld voor: tandartskosten, fysiotherapie en bijzondere zorgkosten.
Ben je chronisch ziek? Dan is het slim om goed te kijken welke aanvullende verzekering je nodig hebt. Wil je hulp bij kiezen? kijk op:
- De zorgverzekeringslijn of;
- De Zorgwijzer.
Aansprakelijkheidsverzekering
De aansprakelijkheidsverzekering is handig als je per ongeluk iets kapot maakt van iemand anders. Wanneer je bijvoorbeeld de telefoon van een vriend laat vallen, betaalt de verzekering (meestal) de schade.
- Deze verzekering is niet verplicht, maar wel slim om te hebben.
- Je kunt hem afsluiten bij een bank of verzekeraar.
- Zolang je nog thuiswoont, ben je in veel gevallen meeverzekerd met je ouders.
Inboedelverzekering
Woon je op jezelf? Dan is een inboedelverzekering belangrijk. Zo zijn je spullen verzekerd bij brand en inbraak. Bijna alle verzekeraars bieden een inboedelverzekering aan voor een paar euro per maand.
Uitvaartverzekering
Deze verzekering betaalt je begrafenis of crematie als je overlijdt. Zo hoeven je familie of vrienden dat niet zelf te betalen. Niet verplicht, maar wel fijn om te regelen.
Toekomstplan!
Als je 18 wordt, ben je volwassen voor de wet. Dat betekent dat je meer zelf mag beslissen, maar ook meer zelf moet regelen.
Het toekomstplan helpt je daarbij. Met het toekomstplan kun je zien wat je moet regelen, afvinken wat al klaar is, bekijken waar je nog hulp bij nodig hebt en bedenken wie jou kan helpen.
Als je jeugdhulp krijgt, kan de hulpverlener je helpen bij invullen van het toekomstplan. Jij kunt daarbij iedereen betrekken die jij belangrijk vindt.
Maak een toekomstplan het liefst als je 16,5 jaar bent, dan is er nog voldoende tijd om alles goed te regelen.
Op de landelijke Kwikstart pagina in de app vind je stappenplan met alle dingen die je voor je 18e verjaardag moet regelen. Zo kun je onthouden wat je al hebt gedaan en wat je nog moet regelen.
DigiD
Ga jij iets regelen met de gemeente of overheid? Dan heb je een digiD nodig. Vraag je DigiD aan via www.digid.nl
Paspoort/identiteitskaart aanvragen
Een paspoort of een identiteitskaart (ID-kaart) laat zien wie je bent. Je hebt het nodig om je te identificeren en om te reizen.
- Met een identiteitskaart kun je alleen binnen Europa reizen
- Met een paspoort reis je over de hele wereld.
- Een identiteitskaart is goedkoper dan een paspoort.
Vraag een paspoort of identiteitskaart aan bij de gemeente Opsterland. Maak hier een afspraak of bel met 140512.
Wat regel je of neem je mee:
- voor een paspoort onder de 18 jaar heb je toestemming van je ouders of voogd nodig;
- voor een ID-kaart vanaf 12 jaar is geen toestemming nodig;
- neem altijd een pasfoto in kleur mee en;
- je oude paspoort of ID-kaart, mocht je die hebben.
De kosten voor een ID-kaart of paspoort vind je op de volgende links:
Belastingaangifte
Werk je en ben je 18 jaar? Dan kun je belastingaangifte doen. Vaak krijg je dan geld terug van de belastingdienst.
Vind je dit moeilijk. De bibliotheek kan je helpen? Kijk op de website voor meer informatie.
Gebiedsteam
Het gebiedsteam van de gemeente Opsterland kan helpen bij vragen over het dagelijkse leven. Ook bieden zij een luisterend oor en geven zij tips. De hulp van het Gebiedsteam is altijd gratis.
Gebiedsteam Opsterland is bereikbaar via Gebiedsteam@opsterland.nl of bel tussen 9.00 en 12.30 naar 0512 386222. Ook kun je langs bij het gebiedsteamloket in Beetsterzwaag, Gorredijk en Ureterp. Voor meer informatie over de openingstijden kijk op: Gebiedsteam gemeente Opsterland.
Vrije tijd
Wil je nieuwe mensen ontmoeten of zoek je leuke activiteiten?
Kijk dan op het Voor Elkaar Plein of beweeg team Opsterland.
Daar vind je:
- Activiteiten in de buurt;
- ontmoeting met anderen;
- Informatie waar je geen verwijzing voor nodig hebt
Je kunt er zelf gebruik van maken, zonder dat je eerst naar een hulpverlener hoeft.
Op deze lokale pagina wordt informatie getoond van de gemeente Opsterland die te gebruiken is voor inwoners van Bakkeveen, Beetsterzwaag, Drachten-Azeven, Frieschepalen, Gorredijk, Hemrik, Jonkerslân, Langezwaag, Lippenhuizen, Luxwoude, Nij Beets, Olterterp, Siegerswoude, Terwispel, Tijnje, Ureterp, Wijnjewoude.